slaapregressie baby kind

Slaapregressie? de waarheid over slaapregressies bij kinderen

Mijn baby slaapt niet. Google dit en je komt op het woord: slaapregressie uit. Je leest en hoort veel over de zogenaamde slaapregressie bij kinderen. Bij deze verklap ik al meteen: slaapregressie bestaat niet. Huh?  Yep, lees dit artikel dan snel verder. 

Ik neem je mee in de wereld van slaapregressies. In dit artikel leg ik uit waarom er perioden als slaapregressie worden gezien en hoe het komt dat je dit begrip steeds vaker hoort. Ik beantwoord onderstaande vragen:

  • Wat is een slaapregressie?
  • Hoe herken je een slaapregressie?
  • Waarom heeft jouw kind slaapregressie?
  • Wat zegt de wetenschap over de slaapregressies?
  • Hoe lang duurt een slaapregressie?
  • Wat kun je doen aan de slaapregressie?
  • En wat kun je doen aan slaapregressie?

Wat is een slaapregressie?

Een slaapregressie is een begrip dat beschrijft een periode waarin – vanuit het niets – je baby of kind niet goed slaapt en midden in de nacht vaker wakker kan zijn. De term slaapregressie is overgevlogen vanuit Amerika en wordt in Nederland steeds vaker gebruikt. Maar bij deze verklap ik al meteen: slaapregressie bestaat niet. 

Misschien denk je nu, ik heb over dit woord vaker gehoord en erover gelezen?!?  Dus slaapregressie bij je baby of kind moet toch iets zijn? Ja en nee. In een eerder artikel leg ik uit waarom er perioden zijn dat je baby of kind slechter slaapt. Lees daarvoor mijn artikel: Mijn baby wil niet slapen, is het slaapregressie?

Slaapregressie is ‘hot’, waarom?

Je komt het woord ‘slaapregressie’ steeds vaker tegen.  Wanhopige ouders die op Google zoeken naar een oorzaak van het opeens niet willen slapen van hun baby of kind: voila, de slaapregressie. En wat is het fijn om te horen dat er een verklaring voor is en dat het dus niet aan jou ligt.

Er is veel over slaapregressie bij baby’s en kinderen geschreven, maar dat wil niet zeggen dat wat je leest klopt. De meeste blogs die ik over slaapregressie heb gevonden, zijn er echt om van te huilen. Niet wetenschappelijk onderbouwd of geschreven door iemand zonder enige (ped)agogische of wetenschappelijke achtergrond.

Voor mij als kinderslaapcoach is het moeilijk om deze gangbare -maar wat mij betreft slechte- term te vermijden, die lijkt te zweven in de slaapwereld. En om eerlijk te zijn, zijn de slaapregressies waarschijnlijk ook DE redenen dat ik zoveel klanten heb.

Hoe herken je ‘slaapregressie’ bij je kind of baby?

Hoe kun je merken dat je baby/ kind in een slaapregressie zit. Hoe herken je de ‘slaapregressie’?

  • Je baby of peuter slaapt opeens veel slechter
  • Je baby/ kind wil niet slapen in de avond en/ of weigert slaapjes overdag
  • Je kindje is onrustiger, hangeriger en huileriger
  • Je kind wordt wakker in de nacht, wil niet meer slapen en kaan ontroostbaar zijn
  • Je kind is bezig nieuwe vaardigheden te ontwikkelen zoals omrollen, zitten, kruipen, lopen en/of praten
  • Slaapritme van je kind is in de war
  • Hazenslaapjes overdag
  • Je kind eet opeens slecht(er)
  • Je kind is opeens vroeg(er) wakker
  • Dit veranderd slaapgedrag houdt een tijdje aan
  • Je kunt die veranderingen in slaappatroon niet verklaren door medische oorzaken (zoals ziekte, doorkomende tandjes etc.) en/of andere externe factoren.

Mijn kind zit in een slaapregressie: help!

Ouders die er ‘middenin’ zitten komen naar me toe en hebben allemaal dezelfde vraag: Hoe kunnen we slaapregressie overleven en / of voorkomen. Als moeder begrijp ik die zorgen, want het is fijn dat wanneer je kind niet goed slaapt je er een oorzaak aan kan koppelen. Als kinderslaapcoach help ik ouders om goede slaapgewoonten bij hun kinderen te ondersteunen. Maar als socioloog vind ik het belangrijk om jou de juiste informatie te geven, want de slaapregressies lijken een fenomeen, terwijl slaapregressie niet bestaat.

In dit artikel gebruik ik bewust de term slaapregressie. Puur om ouders die via internet zoeken naar ‘slaapregressie’ van goede informatie te kunnen voorzien.

Maar het klopt wel dat er aanwijsbare perioden zijn waarin je baby of kind slechter kan slapen of vaker midden in de nacht wakker wordt. Je baby of kind wil gewoon niet wil slapen.  Waarom is dat?

Waarom heeft mijn baby / kind ‘slaapregressie’

Je kindje ontwikkelt zich in de eerste levensjaren enorm snel. In slechts een jaar gaat je baby (om)rollen, zelfstandig zitten, kruipen, zelfstandig eten, lopen, praten, en deze lijst gaat maar door. Je kindje ontwikkelt veel nieuwe vaardigheden. Tijdens deze fasen- waarin je kindje een vaardigheid zich eigen maakt- kan hij of zij minder goed slapen.

Deze verschillende vaardigheden en/of mijlpalen die je kindje bereikt, zijn in kaart gebracht door de gerenommeerde kinderarts dr.T. Berry Brazelton (o.a. Harvard Medical School). In dat kader heeft hij het model ‘Touchpoints’ ontwikkeld, wat inmiddels meer dan 60 jaar wetenschappelijk is onderzocht. Hij wilde met dit model professionals -die werken met ouders van jonge kinderen- voorbereiden op wat ze kunnen verwachten. Want er welzijn aanwijsbare perioden waarbij de slaap van je kindje verslechterd is en je baby of kind niet wil slapen.

Het meest bijzondere is dat Brazelton de term ‘slaapregressie’ niet heeft gebruikt. Maar in de loop van der jaren werden deze perioden – die vaak gepaard gaan met minder slaap-  (in Amerika) bestempeld als ‘slaapregressies’. En op die manier dus ook overgevlogen naar Nederland. En dat is jammer, want de nadruk zou moeten liggen op de progressie die je kindje maakt. 

Wetenschap over slaapregressies

Hier kan ik duidelijk over zijn: NIETS. In wetenschappelijke artikelen komen de woorden ‘slaapregressie baby’ of ‘slaapregressie kind’ niet voor. Ook als je de Nederlandse richtlijnen over slaapproblemen van jonge kinderen bekijkt, wordt deze term 0 keer genoemd. Ja, je leest het goed NUL. Dus je huisarts of arts van het consultatiebureau zal je waarschijnlijk verbaasd aankijken als je over een slaapregressie gaat beginnen.

Maar zoals eerder beschreven kun je op bepaalde leeftijden merken dat het slaapgedrag van je kindje opeens verslechterd. Lees hieronder verder.

Welke leeftijd slaapregressie?

De slaapregressies komen op verschillende leeftijden voor in de volgende maanden: 

Wat is de oorzaak van slaapregressie?

Het is goed om te beseffen dat het op de hierboven genoemde leeftijden versneld fysieke, cognitieve en emotionele ontwikkelingen plaatsvinden. Vaak zorgt de combinatie van die ontwikkelingen voor een tijdelijke regressie in slaapgedrag. Maar uiteindelijk gaat dus om progressie van je kind. Want deze fasen eindigen uiteindelijk in verbeterd slaappatroon, in een slaapprogressie. In dit artikel licht ik uitgebreider waarom je kind niet wil slapen en in welke maanden dit vaak gebeurt.

Wanneer vindt slaapregressie plaats?

Hieronder vind je een plaatje met de ontwikkelingen per leeftijd en de verwachting van ‘slaapregressie’. Ik noem dit dus bewust al slaapprogressie.

welke leeftijd slaapregressie

Het is progressie; slaapregressie bestaat niet

Als je de definitie van ‘regressie’ opzoekt, betekent het letterlijk: achteruitgang. En dat is dus totaal niet aan de orde zoals je hierboven hebt kunnen lezen. Want het gaat om progressie die je kindje maakt! En soms kan die vooruitgang gepaard gaan met perioden van slechtere slaap. Maar het mooie is, zodra je kind zijn mijlpaal onder de knie heeft, wordt je beloond met meer slaap; de slaapprogressie;). 

Is het een sprong of een slaapregressie?

Ik krijg vaker de vraag of ‘slaapregressie’ een sprong is. Voor veel ouders geven de sprongetjes een houvast. Beide termen worden vaak met elkaar verward en/ of door elkaar gehaald, daarom licht ik dit toe. Slaapregressies en de Oei ik groei mentale sprongen zijn niet hetzelfde. Bij sprongetjes gaat het om mentale ontwikkeling die in ‘sprongen’ gebeurt. Zowel sprongetjes als slaapregressie komen op voorspelbare tijden voor en bij beide maken kinderen een moeilijke periode door. Maar bij slaapregressie gaat het om  mijlpalen die je kind bereikt. Dus het is totaal wat anders. Slaapregressies vallen vaak juist net tussen de groeisprongetjes in.

Hoe lang duurt de slaapregressie?

Het verschilt per kind hoe lang de slaapregressie duurt. Want elk kind is uniek. Sommige kinderen hebben een paar dagen last van een verslechterd slaappatroon. Voor andere kinderen kan slaapgedrag voor een aantal weken ontregeld zijn.

Wanneer is de slaapregressie voorbij?

Het verschilt per kind wanneer de slaapregressie voorbij is. Zodra je merkt dat je kindje zijn fysieke en mentale mijnpalen bereikt heeft, heeft dat meestal ook direct positief invloed op zijn of haar slaap. De slaapregressie is voorbij als je kindje weer een voorspelbaarder ritme overdag heeft en de nachten beter en langer worden.

Hoe pak je slaapregressie aan?

  • Besef dat het tijdelijk is dat je kind minder goed slaapt. Veel ouders worstelen met slaapgebrek in de eerste maanden met hun baby. Wanneer je kindje zijn mijlpalen bereikt heeft zal hij ook snel beter gaan slapen.
  • Laat de negatieve term ‘slaapregressie’ los. Leg de nadruk op het bereiken van mijlpalen van je baby of kind, want het is een enorme progressie die je kindje maakt. In plaats van slaapregressie kan je het een overgangsfase noemen of een slaap-pro-gressie! 
  • Laat je baby vooral niet huilen.
  • Je kunt je baby/ kind helpen door zoveel mogelijk voorspelbaar te zijn. Een fijn ochtendritueel en een slaapritueel zijn hierbij belangrijk. 
  • Zorg voor een rustige en fijne slaapomgeving. Maak de kamer donker en houd de kamer koel.
  • Wanneer je kindje onrustig slaapt door geluid en / of snel wakker wordt probeer dan witte ruis.
  • Reageer op de slaapsignalen van je baby ( gapen, langzamer bewegen, in de ruimte staren, hun interesse verliezen, in hun ogen wrijven of kieskeurig worden) en leg je baby dan in bed.
  • Ondersteun natuurlijke slaapritme van je baby door een passend slaapschema te volgen.
  • Heb geduld en vertrouwen. Wees extra lief voor je kind en voor jezelf. 

Tips om je baby/ kind te helpen bij slaapregressie:

Toevoeging 2021: Toen ik dit artikel schreef was er geen blog over slaapprogressie te vinden in Nederland. Slaapregressie domineerde. Inmiddels (en gelukkig) spreken steeds meer slaapcoaches van progressie. Fijn dat dit artikel een mooie inspiratie mag zijn!

Mocht je het lastig vinden over hoe je de slaapregressie kan doorkomen, denk dan aan inzet van een slaapcoach. Maar zoek wel een gecertificeerde slaapcoach met een gedegen opleiding en het liefst met een (ped)agogische achtergrond. 

Wil je je persoonlijke situatie aan mij voorleggen? Of heb hulp nodig bij je kindje helpen om beter te slapen?

Boek dan een persoonlijk videoconsult


Zullen we ‘slaapregressie’ vervangen door slaapprogressie?

Vorig bericht
Mijn baby / kind wil niet slapen: is het slaapregressie?
Volgend bericht
Mijn kind heeft een nachtmerrie; wat te doen?

Deel dit artikel:

Lees meer!

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Dit is een verplicht veld
Dit is een verplicht veld
Geef een geldig e-mailadres op.
Je moet de voorwaarden accepteren voordat je het bericht kunt verzenden.